Đường Nghệ Sĩ

Có một con đường, tuy không có trên Google maps, nhưng được nhiều người biết đến: Đường Nghệ Sĩ. Con đường này nằm trong Nghĩa Trang Công Viên Bình Dương, tọa lạc tại ấp 1B, Xã Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, Bình Dương (giờ được đổi tên là Hoa Viên Nghĩa Trang rồi). "Tham vọng" của BGĐ NT là quy tụ các nghệ sĩ mọi miền về đây yên nghỉ. Tất nhiên không phải ai cũng muốn về đây, nên giờ vẫn còn khá ít.

19/5 năm nay, nghe đài nói về dòng người lũ lượt về lăng viếng bác Hồ thấy mà ham. Tôi ở xa quá, thôi thì viếng người không quen vậy. Dù sao, họ cũng dã góp phần làm đẹp cho đời.

Tôi đến hvnt vào đúng...12 giờ trưa. Nghĩa trang vắng tanh, chỉ lác đác vài anh bảo vệ. Tuy nhiên, cảnh quan ở đây cũng không đến nỗi âm u lắm. Trái lại, nhìn giống như công viên hơn: các ngôi mộ nằm giữa mấy chòm cây, nhìn đỡ trơ trọi hơn.

- Ông già nam bộ: Sơn Nam.

Cuối năm lớp 6 (1973), trong mớ sách vở lãnh thưởng cuối năm của tôi có 2 quyển sách của ông: Hương rừng Cà Mau & Lịch sử khẩn hoang miền nam. Cuốn lskhmn thì thật tình tôi chỉ đọc lướt qua, vì với tuổi của tôi hồi đó làm sao tiêu hóa nổi cuốn sách nặng về nghiên cứu này. Chỉ có vụ đồng Nọc Nạn là nhớ hơi chi tiết chút xíu: nhớ bài vè có câu: "chín người đổi một thằng tây", nhớ anh Mười Chức, cô Út Trong...còn các chi tiết khác thì quên sạch!
Cuốn "Hương rừng Cà Mau" thì rất thích. Đọc tập truyện ngắn đó, tưởng tượng ra một vùng hoang vu, toàn đỉa vắt muỗi mòng, rắn rít và cá sấu... Tưởng tượng ra những con người nam bộ gan dạ liều lĩnh, nhưng lại bình dị và thủy chung. Xúc động nhất có lẽ là truyện ngắn "Cây huê xà" với kết cục thật bi thảm: đôi trẻ vĩnh viễn xa nhau vì lòng đố kỵ của người lớn!

Nằm ở vị trí "đắc địa" nhất ở NT (ngay đầu đường), ngôi mộ ông nhìn thật mát mắt, cây xanh được chăm chút cẩn thận. Phải nói là ông Sơn Nam được nhiều ưu ái của NT. Mà cũng phải thôi, với một người có công lớn với lịch sử hình thành nam bộ, sự đền đáp đó cũng công bằng.

Thư của con gái ông, mong ông an nghỉ tại nơi không phải quê mình.

- Nhạc sĩ Văn Còn:

Thú thật, tôi không biết nhiều về ông, ngoài việc biết ông đã từng dạy đàn ca tài tử ở 1 căn nhà dốc cầu Ông Đành (tx Thủ Dầu Một) hồi trước giải phóng. Lúc đó, tôi đi ngang ngày 2 lần. Chiều chiều, các anh chị tập trung đàn hát rôm rả lắm. 

- Soạn giả Nhị Kiều:

Thành tích của bà thật đáng nể:
tiểu sử của soạn giả Nhị Kiều

- Đạo diễn Huỳnh Phúc Điền:

Tôi biết anh này nhờ... Thu Phương: trong bài hát "Dòng sông lơ đãng" đoạn cuối không biết có phải do "lơ đãng" hay sao mà TP... chìm luôn xuống nước, bọt sủi ọc ọc(!?) cùng với hàng chữ: "đd HPĐ"! Hic, sau này xem nhiều clip ca nhạc khác mang dấu ấn của anh, rất "quái", nhưng mà hay!

Sống đã "quái" thế nào, thì chết cũng "quái" không kém. Ngôi mộ của anh chỉ là 1 tấm đá hoa cương méo xẹo méo xọ. Nếu không có cái mặt trên nhẵn bóng như gương, chắc nhiều người tưởng nhầm tấm đá này vừa "chôm" ở đâu đó vứt đại ra đây! Đúng chất Huỳnh Phúc Điền luôn!

- Xin trả lại thời gian: Thanh Sơn

Thật tình, mục đích viếng NT của tôi hôm đó là đi thăm ông này. Tôi hâm mộ những bài hát của ông, bài nào cũng thích. Tiếc là hôm đưa ông an táng, tôi không đi được. Nay nhất định phải đi thăm ông, tặng ông cành hoa mà (có lẽ) ông thích nhất.
Cơ khổ, mộ ông chưa xây xong. Ác cái là có tới 2 cái nằm cạnh nhau, chả cái nào có tên. Chạy ra ngoài hỏi anh bảo vệ, anh chỉ là 1 trong 2 cái đó!
Thôi thì cái nào cũng được. Quý là ở tấm lòng thôi. Nếu có... nhầm mộ, chắc ông cũng thông cảm:

"... Màu hoa phượng thắm như máu con tim,
 mỗi lần hè thêm kỷ niệm
 Người xưa biết đâu mà tìm..."

Hẹn ông tháng sau, con sẽ đến thăm ông, ông ơi!
(mà tới đó chắc hoa phượng tàn hết rồi...)

Bái bai ông luôn!

Đội nón ké.

Tôi chưa bao giờ bước chân vào giảng đường đại học. Tất nhiên, cái nón này cũng không phải của tôi. Nó là của con gái tôi. Hôm nó đi nhận bằng tốt nghiệp, cả gia đình đi theo coi cho biết. Cơ hội ngàn năm có một, chụp vài tấm nhát bà con chơi:

Thôi trả lại chủ nhân:

Giây phút trọng đại nhất:

Con cái thành đạt là niềm tự hào của cha mẹ:

Hic, ăn hết mấy tấn gạo rồi mới được vậy...

Không biết nó vui sướng gì không, chứ tôi thì muốn khóc vì xúc động. Vì nhiều lý do, tôi không được bước chân vào đại học, mặc dù được xếp loại giỏi hồi trung học. Nhiều khi thấy tủi thân lắm, mà biết làm sao đây?

Thôi kệ, đời mình coi như bỏ đi rồi, chỉ còn hy vọng vào 2 đứa con. Tạ ơn Chúa, con tôi đứa nào học cũng...đỡ đỡ. Giờ thì 1 đứa tốt nghiệp rồi. Còn đứa em, không biết ngày tốt nghiệp của nó mình có đi dự được không nữa?

Hôm nọ, có bà chị tới chơi. Ngồi tám chuyện giàu/nghèo, bả nói: "2 vợ chồng em mới là giàu nhứt xóm rồi, nhà có tới 2 đứa học đại học"

Ờ, nếu quy ra thành tiền, mỗi cái bằng đại học trị giá chừng... 2 tỷ, thì tôi cũng có gần 4 tỷ rồi!

Viếng Bà Tây Ninh.

Năm nào cũng vậy, qua tết là công ty tui tổ chức đi cúng chùa. Có 2 ngôi chùa luôn được chọn: Chùa Bà Bình Dương và Chùa Bà Tây Ninh (chắc tại vì... gần, đỡ tốn chi phí), còn Miếu Bà Chúa Xứ ở Châu Đốc thì ai muốn đi phải... đóng tiền. Hic, đi "chùa" mà đóng tiền thì hơi kỳ, nên tui không đi núi Sam, mà chỉ đi "chùa" 2 nơi thôi.

Chùa Bà Bình Dương thì nằm giữa trung tâm tỉnh, nên cảnh quan chẳng có gì để nhớ, ngoài mấy cái máy chém sát bên chùa. Cái đáng xem nhứt là...múa lân, với mấy chục đoàn lân sư rồng mọi nơi đổ về. Nhưng tới lúc đó người chật như nêm, nhìn toàn thấy...lưng với...mông không hà!

Chùa Bà Tây Ninh thì thoải mái hơn nhiều. Đất rộng mênh mông, nên dù nhiều người tham quan, vẫn khá thoáng:

Đại diện cho năm 2011, với lời nhắn nhủ: trữ vàng chắc ăn nhứt!

Cổng chào (cũng là nơi...soát vé):

Không thể thiếu cái này:

 

...cái này:

...và cái này:  

Ai không leo núi nổi, thì vô chùa dưới chân núi cũng được:

Đối diện chùa Phước Trung là ngôi bảo tháp này (đằng sau là...cáp treo):

 

Lên hết mấy bậc này là tới Linh Sơn Tự (tức chùa Bà Đen): 

 

Người đông tấp nập, nhang khói mù mịt, và tức nhiên là có cả... rác:

Định vô chánh điện chụp vài pô, mà ngại quá, nên thôi.

Túm lại là chỉ đi lòng vòng cho vui thôi, không có cầu khấn chi hết.

QUỐC CỦ.

Hổm rày, phong trào bình chọn "Quốc *.*" coi mòi rôm rả quá xá: hết Quốc Hoa rồi tới Quốc Tửu, Quốc Phục... nghe đâu còn có cả Quốc Âm, Quốc Thú và cả Quốc... Họa nữa!

1. Quốc Hoa: Nhiều vị phán như đinh đóng cột rằng hoa sen cầm chắc cái miss flower rồi. Có vị còn đế thêm câu "ca dao" cho nó ấn tượng: "Tháp mười đẹp nhứt hoa sen, VN đẹp nhứt có (ơ)..." MK, Bình chọn mà như nhét...súng vào mồm người ta thì bố thằng nào dám cãi!
Riêng tui thì bình chọn hoa... hậu làm quốc hoa, vì nó đáp ứng được hầu hết các yêu cầu:
      - Phổ thông: vùng miền nào cũng có.
      - Đa dạng: hh nhí, hh teen, hh sồn sồn, hh áo dài, hh áo tắm, hh trái đất, hh trái nước (biển)...
      - Được nhiều người ái mộ: từ em bé chưa thôi nôi tới ông già hết gân, thấy 2 cái... bình sữa là  tên  nào mắt cũng sáng rỡ!
      - Giá trị kinh tế cao: Cái này thì khỏi nói, đừng nói hoa sen, mà cả... làng Sen cũng chẳng là cái đinh gì.

2. Quốc Tửu: X.O, tức là thứ rượu mà "người mua không bao giờ uống, còn người uống không bao giờ mua."

3. Quốc Phục: chắc là mấy cái underwear, vì lúc này thấy báo chí nói về ba cái vụ "lộ hàng" hơi bị nhiều.

4. Quốc Âm: 1-2-3...dzô!

5. Quốc Thú: ứng cử viên sáng giá: cụ rùa dưới hồ gươm, chủ đề của mấy chục cuộc hội thảo của mấy chục cụ rùa trên bờ.

6. Quốc Họa: cái này thì miễn bàn.

Thấy người ta bình chọn lăng xăng quá, tui cũng muốn lập 1 cái poll: Quốc Củ! Cũng chẳng có gì là quá đáng, nước người ta cũng có rồi (ví dụ Hàn quốc là củ sâm). Tức nhiên là tui vote cho củ khoai mì, vì nếu không có nó, chắc tui cũng "đai" hồi mới "giải phóng" rồi, có đâu mà ngồi đây nói dóc!

Mốc thời gian.



Tôi có 1 thói quen, đó là khi nói về thời gian từ sau 1975 đến 198... mấy thường bằng cụm từ "hồi mới giải phóng". Chẳng hạn như: "hồi mới giải phóng tui về quê làm ruộng", "hồi mới giải phóng là ăn độn te tua", hay "tui từng là thợ đốt lò than hồi... mới giải phóng"...vv... Có người hiểu, có người không. Có người hiểu nhưng vẫn cứ hỏi lại, đó là con tôi: "Sao ba hay nói câu "hồi mới giải phóng" vậy? Có phải là sau 30 tháng 4 không?  Chắc ba có nhiều kỷ niệm về thời điểm "hồi mới giải phóng" lắm hả? Kể con nghe đi!".

Thật ra, tôi dùng cụm từ đó 1 cách vô thức, như 1 cột mốc thời gian vậy thôi, chứ cái chữ "giải phóng" chẳng mang đến 1 ý nghĩa nào. Tôi cũng ít khi nghĩ mình "được" hay "bị" giải phóng nữa. Chỉ có điều, đó là thời gian mà tôi không bao giờ quên được.

Sau ngày "giải phóng", cuộc sống gia đình tôi xoay 180 độ: đàn ông đi cải tạo, nhà chỉ còn toàn đàn bà và trẻ con. Tiền dành dụm bấy lâu của má tôi biến thành giấy lộn sau vụ "năm trăm đổi lấy một đồng" mà lại rất hạn chế. Không biết làm gì ăn, đồ đạc trong nhà lần lượt được "giải phóng" theo chân các anh "giải phóng" rất oai hùng và cũng rất tích cực săn lùng đồ Mẽo, với câu danh ngôn bất hủ: "Người Mỹ xấu nhưng đồ Mỹ tốt" (?!).

Tọa thực sơn băng, ngồi ăn núi cũng lở. Khi chẳng còn thứ gì để mà "giải phóng" nữa, nhà tôi lục tục kéo nhau về quê. Mấy tên choai choai vụt trở thành đàn ông, là lao động chính trong nhà. Rồi phá rừng, làm ruộng, làm rẫy, cưa củi, đốt than, đạp xe thồ...rồi ăn độn, ăn khoai, ăn bo bo, rồi... có đôi khi chẳng có gì để ăn nữa! Thời đó, người ta hay chào nhau bằng câu: "Ăn cơm chưa?" Khi no, ta mơ nhiều thứ, thứ gì cũng thanh cao vĩ đại. Khi đói, ta chỉ mơ có 1 điều duy nhất: ăn!

Coi vậy, chứ đôi khi nghèo đói lại làm cho con người ta trở nên mạnh mẽ hơn, gan lì hơn, và nhiều tài vặt hơn. Thằng con tôi 19 tuổi đầu rồi mà còn thua xa tôi hồi đó (trừ cái việc học giỏi hơn). Tôi thường chỉ cây cám cổ thụ trước nhà: "Hồi mới "giải phóng", ba đã từng hạ hàng trăm cây như vậy đó." "Để làm gì hả ba?" "Để... đốt thành than, bán mua gạo đó mà."

Vậy đó, cái cụm từ "hồi mới giải phóng" đối với tôi là vậy. Không vui mà cũng không buồn, nhưng đáng nhớ. Còn cái câu: "Ba mươi tháng tư, có triệu người vui, có triệu người buồn" là của bác sáu Dân. Mà bác ấy cũng chỉ nói câu ấy khi sắp ra đi theo diện đoàn tụ ông bà thôi mà!